ریتینر و الاینر دو وسیله پرکاربرد در ارتودنسی هستند که هرکدام نقش متفاوتی در درمان دارند. الاینر برای اصلاح ناهنجاری های دندانی و حرکت دادن دندان ها به موقعیت مناسب استفاده می شود، در حالی که ریتینر پس از پایان درمان، وظیفه حفظ نتیجه و جلوگیری از بازگشت دندان ها را بر عهده دارد. تفاوت این دو تنها به زمان استفاده محدود نمی شود و از نظر عملکرد، نحوه استفاده، مدت درمان و هدف نیز با یکدیگر تفاوت دارند.
در ادامه، به طور کامل بررسی میکنیم ریتینر و الاینر چه تفاوت هایی دارند، هرکدام برای چه افرادی مناسب هستند و چرا شناخت این تفاوت ها در انتخاب و موفقیت درمان ارتودنسی اهمیت دارد.
| ویژگی | الاینر | ریتینر |
| هدف اصلی | اصلاح نامرتبی دندان ها و ایجاد تغییر در موقعیت آن ها | حفظ نتیجه درمان و جلوگیری از برگشت دندان ها |
| زمان استفاده | در طول درمان ارتودنسی | پس از پایان درمان ارتودنسی |
| نقش در درمان | بخشی از مرحله فعال درمان است | بخشی از مرحله نگهداری درمان است |
| نحوه عملکرد | با ایجاد فشار کنترل شده باعث حرکت تدریجی دندان ها می شود | دندان ها را در موقعیت جدید ثابت نگه می دارد |
| ظاهر | معمولا پلاک شفاف و یکپارچه که روی دندان ها قرار می گیرد | می تواند شفاف، آکریلی یا به شکل سیم ثابت پشت دندان ها باشد |
| ساختار | معمولا شامل چندین پلاک است که در طول درمان تعویض می شوند | معمولا یک پلاک متحرک یا یک سیم ثابت است |
| مدت استفاده روزانه | معمولا حدود ۲۰ تا ۲۲ ساعت در روز | ابتدا ممکن است بیشتر استفاده شود و بعد معمولا به استفاده شبانه کاهش پیدا می کند |
| مدت کلی استفاده | تا پایان دوره درمان ارتودنسی | معمولا حداقل ۱ تا ۲ سال و در بسیاری از افراد به صورت طولانی مدت ادامه پیدا می کند |
| نیاز به همکاری بیمار | زیاد؛ زیرا باید طبق برنامه استفاده شود | در نوع متحرک نیاز به همکاری دارد، اما نوع ثابت وابستگی کمتری دارد |
| کاربرد اصلی | اصلاح فاصله بین دندان ها، شلوغی دندان ها و برخی مشکلات بایت | جلوگیری از جابه جایی دندان ها پس از ارتودنسی |
| نیاز به تعویض | بله، معمولا هر پلاک پس از مدت مشخصی با پلاک بعدی جایگزین می شود | معمولا نیاز به تعویض دوره ای ندارد، مگر در صورت آسیب یا تغییر شکل |
| احتمال گم شدن یا آسیب دیدن | به دلیل خارج شدن مکرر، احتمال گم شدن یا آسیب دیدن وجود دارد | در نوع ثابت کمتر است، اما امکان شکستن یا جدا شدن سیم وجود دارد |
| هزینه تقریبی | معمولا هزینه بالاتری دارد و حدود ۸۰ تا ۱۸۰ میلیون تومان یا بیشتر متغیر است | معمولا هزینه کمتری دارد و بسته به نوع آن حدود ۸ تا ۲۰ میلیون تومان متغیر است |
الاینر چیست؟
الاینر ارتودنسی (Aligner) یک پلاک شفاف، نازک و متحرک است که به طور کامل روی دندان های فک بالا یا پایین قرار می گیرد و مانند یک قالب، دندان ها را در بر میگیرد. این وسیله به صورت اختصاصی برای هر فرد ساخته می شود و با وارد کردن فشار ملایم و کنترل شده، دندان ها را به تدریج به موقعیت صحیح هدایت می کند. در طول درمان، بیمار از چندین الاینر استفاده می کند که هر کدام پس از مدت مشخصی با الاینر بعدی جایگزین می شود تا روند حرکت دندان ها ادامه پیدا کند. برای اینکه درمان نتیجه مطلوبی داشته باشد، الاینر باید روزانه حدود ۲۰ تا ۲۲ ساعت در دهان قرار بگیرد.
مزایای الاینر
- ظاهری شفاف و تقریبا نامرئی دارد.
- قابلیت خارج کردن از دهان هنگام غذا خوردن و مسواک زدن
- تمیز کردن دندان ها و رعایت بهداشت دهان راحت
- نداشتن براکت و سیم فلزی؛ بنابراین احتمال زخم شدن لثه و گونه کمتر است.
- برای هر بیمار به صورت اختصاصی ساخته می شود.
- دندان ها به صورت کنترل شده به موقعیت مناسب حرکت می کنند.
بیشتر بخوانید: مزایا و معایب ارتودنسی نامرئی
ریتینر چیست؟
ریتینر یا همان نگهدارنده (Retainer) یک وسیله ارتودنسی است که پس از پایان درمان با براکت یا الاینر استفاده می شود تا از جابه جایی دندان ها و بازگشت آن ها به موقعیت قبلی جلوگیری کند. این وسیله به صورت اختصاصی برای هر فرد ساخته می شود و دندان ها را در موقعیت جدید خود ثابت نگه می دارد تا استخوان و بافت های اطراف آن ها فرصت کافی برای تثبیت پیدا کنند. ریتینرها به دو نوع ثابت و متحرک تقسیم می شوند و نوع مناسب آن با توجه به شرایط بیمار توسط متخصص ارتودنسی تعیین می شود.
مزایای ریتینر
- از بازگشت دندان ها به موقعیت قبلی پس از ارتودنسی جلوگیری می کند.
- نتیجه درمان ارتودنسی را مدت طولانی حفظ می کند.
- باعث تثبیت استخوان و بافت های اطراف دندان ها پس از درمان می شود.
- در دو نوع ثابت و متحرک تولید می شود تا متناسب با شرایط هر بیمار انتخاب شود.
- ریتینر متحرک به راحتی از دهان خارج می شود.
مقایسه ریتینر و الاینر
اگرچه ریتینر و الاینر هر دو از وسایل ارتودنسی هستند، اما از نظر هدف، زمان استفاده، نحوه عملکرد، ساختار و حتی مدت استفاده تفاوت های قابل توجهی با یکدیگر دارند. آشنایی با این تفاوت ها به شما کمک می کند تا نقش هر یک را در درمان ارتودنسی بهتر درک کنید.
تفاوت ریتینر و الاینر از نظر هدف استفاده
الاینر، قالب شفافی است که با گذاشتن روی دندان ها، باعث حرکت تدریجی دندان ها می شود و ناهنجاری های دندانی را اصلاح می کند. در مقابل، ریتینر برای حرکت دندان ها طراحی نشده و تنها پس از پایان درمان ارتودنسی استفاده می شود تا از جا به جایی دندان ها و بازگشت آن ها به موقعیت قبلی جلوگیری کند.
بیشتر بخوانید: الاینر را روزی چند ساعت استفاده کنیم؟
ریتینر و الاینر در چه زمانی استفاده می شوند؟
از نظر زمان استفاده، الاینر و ریتینر تفاوت های قابل توجهی دارند. الاینر در طول درمان ارتودنسی استفاده می شود و برای اینکه بتواند دندان ها را به تدریج جابه جا کند، باید روزانه حدود ۲۰ تا ۲۲ ساعت در دهان قرار بگیرد. در مقابل، ریتینر پس از پایان درمان ارتودنسی مورد استفاده قرار می گیرد تا از بازگشت دندان ها جلوگیری کند. مدت استفاده از ریتینر به تشخیص متخصص معمولا ۱ تا ۲ سال است، اما معمولا در ماه های اول باید بیشتر ساعات شبانه روز و پس از آن تنها هنگام خواب استفاده شود.

تفاوت ریتینر و الاینر از نظر هزینه
هزینه الاینر و ریتینر به دلیل تفاوت در نوع ساخت و کاربرد، یکسان نیست. الاینر معمولا هزینه بیشتری دارد، زیرا برای هر بیمار به صورت اختصاصی طراحی می شود و درمان ممکن است به چندین پلاک مختلف نیاز داشته باشد.
- الاینر: هزینه درمان با الاینر معمولا حدود ۸۰ تا ۱۸۰ میلیون تومان یا بیشتر است و با توجه به پیچیدگی مشکل دندانی و تعداد پلاک های مورد نیاز تغییر می کند.
بیشتر بخوانید: هزینه ارتودنسی نامرئی
- ریتینر: هزینه ریتینر معمولا کمتر از الاینر است و بسته به نوع آن متفاوت خواهد بود. ریتینر متحرک معمولا حدود ۱۰ تا ۲۰ میلیون تومان و ریتینر ثابت نیز حدود ۸ تا ۱۵ میلیون تومان هزینه دارد.
مقایسه ظاهر و ساختار نگهدارنده و الاینر
- الاینر:
الاینر به صورت یک پلاک شفاف و نازک طراحی می شود که تمام سطح دندان ها را می پوشاند و معمولا به سختی قابل تشخیص است. از نظر ساختار نیز الاینر در قالب مجموعه ای از پلاک های متوالی ساخته می شود که در طول درمان تعویض می شوند.
- ریتینر:
ریتینر نیز در نوع متحرک می تواند شفاف باشد، اما نوع ثابت آن از یک سیم فلزی نازک تشکیل شده که به پشت دندان های جلویی متصل می شود و از بیرون دیده نمی شود. نگهدارنده معمولا به صورت یک وسیله ثابت یا یک پلاک واحد برای حفظ وضعیت دندان ها ساخته می شود.
تفاوت ریتینر و الاینر از نظر کاربرد و موارد استفاده
کاربرد ریتینر و الاینر با توجه به مرحله درمان و نیاز بیمار متفاوت است. به طور کلی:
- الاینر: برای اصلاح نامرتبی دندان ها، بستن فاصله بین دندان ها، درمان شلوغی خفیف تا متوسط دندان ها و اصلاح برخی مشکلات بایت استفاده می شود.
- ریتینر: برای حفظ موقعیت جدید دندان ها پس از پایان درمان ارتودنسی، جلوگیری از بازگشت دندان ها و تثبیت نتیجه درمان به کار می رود.
نگهداری و مراقبت از ریتینر و الاینر
برای افزایش طول عمر نگهدارنده و الاینر و حفظ بهداشت دهان، رعایت چند نکته ضروری است:
- هر دو وسیله را به طور منظم با آب ولرم و شوینده مناسب تمیز کنید.
- از شستن آن ها با آب داغ خودداری کنید، زیرا ممکن است تغییر شکل دهند.
- هنگام خارج کردن ریتینر یا الاینر، آن ها را در جعبه مخصوص نگهداری قرار دهید تا آسیب نبینند یا گم نشوند.
- پیش از قرار دادن الاینر یا ریتینر متحرک در دهان، دندان های خود را مسواک بزنید تا از تجمع پلاک و باکتری جلوگیری شود.
- در صورت ترک خوردگی، شکستگی یا تغییر شکل وسیله، از استفاده خودسرانه آن خودداری کرده و به متخصص ارتودنسی مراجعه کنید.
- اگر از ریتینر ثابت استفاده می کنید، برای تمیز کردن اطراف سیم، از نخ دندان مخصوص یا برس بین دندانی استفاده کنید.
سوالات متداول
آیا می توان به جای ریتینر از الاینر استفاده کرد؟
خیر. الاینر و ریتینر برای دو هدف متفاوت طراحی شده اند. الاینر برای تغییر موقعیت دندان ها و اصلاح مشکلات ارتودنسی استفاده می شود، اما ریتینر برای ثابت نگه داشتن نتیجه درمان کاربرد دارد و جایگزین الاینر محسوب نمی شود.
اگر بعد از ارتودنسی از ریتینر استفاده نکنیم چه اتفاقی می افتد؟
در صورت استفاده نکردن از ریتینر، دندان ها ممکن است به مرور زمان به سمت موقعیت قبلی خود حرکت کنند. میزان این تغییر به شرایط دندان ها، نوع درمان و ویژگی های هر فرد بستگی دارد.
اگر الاینر گم شود، آیا می توان از ریتینر استفاده کرد؟
خیر. این دو وسیله عملکرد متفاوتی دارند و ریتینر نمی تواند جایگزین الاینر در طول درمان شود. در صورت گم شدن الاینر، باید با متخصص ارتودنسی برای ادامه روند درمان مشورت شود.
آیا استفاده طولانی مدت از ریتینر باعث ضعیف شدن دندان ها می شود؟
خیر. ریتینر در صورتی که به شکل صحیح ساخته و استفاده شود، باعث ضعیف شدن دندان ها نمی شود و هدف آن کمک به حفظ نتیجه درمان است.
آیا الاینر و ریتینر برای همه افراد قابل استفاده هستند؟
خیر. انتخاب هر کدام به شرایط دندان ها، میزان نامرتبی، نوع مشکل و تشخیص متخصص ارتودنسی بستگی دارد و ممکن است یک روش برای همه افراد مناسب نباشد.
نتیجه گیری
ریتینر و الاینر هر دو از تجهیزات مهم ارتودنسی هستند، اما کاربرد و زمان استفاده متفاوتی دارند. الاینر برای اصلاح نامرتبی دندان ها و ایجاد تغییر در موقعیت آن ها استفاده می شود، در حالی که ریتینر وظیفه حفظ نتیجه درمان و جلوگیری از بازگشت دندان ها را بر عهده دارد. بنابراین انتخاب بین این دو به مرحله درمان و شرایط دندان ها بستگی دارد و نمی توان یکی را جایگزین دیگری دانست.
برای داشتن لبخندی زیباتر و دندان هایی مرتب، دکتر ستار کبیری ابتدا وضعیت دندان های شما را بررسی می کنند و بهترین روش درمان را پیشنهاد می دهند. الاینرهای شفاف با طراحی اختصاصی و حرفه ای برای شما ساخته می شوند تا روند مرتب شدن دندان ها با دقت انجام شود. پس از پایان درمان نیز با استفاده از نگهدارنده یا همان ریتینر، نتیجه درمان حفظ می شود تا لبخند شما ماندگار بماند.

