همچنین ارتودنسی پیشگیری، به اجرای درمان ارتودنسی در کودکان با هدف جلوگیری از ناهنجاری های فک و دندان در آینده می پردازد. این روش می تواند برای کودکانی مناسب باشد که دندانپزشک تشخیص داده است، الگوی رشد دندان ها و فک هایشان ممکن است منجر به ایجاد نقص و ناهنجاری شود. با انجام ارتودنسی پیشگیرانه، کودک در آینده می تواند دندان های مرتب و لبخندی زیبا داشته باشد.
آیا همه کودکان نیاز به ارتودنسی پیشگیرانه دارند؟
توصیه می شود که کودکان در سن حدود ۸ سالگی برای معاینه ارتودنسی مراجعه کنند. با این حال، باید توجه داشته باشید که هر کودکی نیازمند درمان ارتودنسی پیشگیرانه نیست. تشخیص نیاز به ارتودنسی باید توسط متخصصان ارتودنسی و با توجه به وضعیت خاص هر کودک انجام شود. در واقع، تنها حدود ۱۰ درصد از افراد قبل از دوران نوجوانی به درستی از مداخله ارتودنسی پیشگیرانه بهره مند می شوند.
اگر نگرانی در مورد دندان های فرزندتان دارید، با متخصص ارتودنسی مشورت کنید و پس از بررسی وضعیت، تصمیم درست را بگیرید.
علائم نیاز به ارتودنسی پیشگیری
ارتودنسی پیشگیری و جلوگیری از ناهنجاری های دندان و فک، امری بسیار مهم و حائز اهمیت برای کودکان است. والدین باید نشانه هایی که برای بروز اختلالات دندان و فک وجود دارد را بشناسند و در صورت لزوم کودک خود را برای درمان به ارتودنتیست ببرند.
- نامرتبی یا شلوغی دندان ها
- جلو یا عقب بودن فک بالا یا پایین
- رویش نامنظم یا با تاخیر دندان های دائمی
- از دست دادن زودهنگام دندان های شیری
- فاصله زیاد بین دندان ها یا کمبود فضای کافی برای رویش دندان های دائمی
- کراس بایت (قرار نگرفتن صحیح دندان های بالا و پایین روی یکدیگر هنگام بستن دهان)
- اپن بایت (بسته نشدن دندان های جلو حتی زمانی که دهان کاملا بسته است)
- اورجت زیاد (جلو بودن بیش از حد دندان های فک بالا نسبت به دندان های پایین)
- اختلال در جویدن یا بلع غذا
- مشکلات تکلم و تلفظ برخی حروف
- تنفس مداوم از راه دهان
- ادامه عادت هایی مانند مکیدن انگشت، مکیدن لب یا استفاده طولانی مدت از پستانک
- ساییدگی غیرطبیعی دندان ها یا روی هم قرار نگرفتن صحیح آن ها هنگام بستن دهان
- خر و پف مداوم همراه با تنفس دهانی، به ویژه هنگام خواب
در صورت مشاهده هر یک از این علائم، مراجعه به متخصص ارتودنسی باعث تشخیص زودهنگام مشکلات شده و به پیشگیری از ناهنجاری های شدیدتر در آینده کمک می کند.
برای دریافت مشاوره فوری از دکتر ستار کبیری بهرتین متخصص ارتودنسی در کرج همین حالا با شماره 09043306858 تماس بگیرید
یکی از این نشانه ها، آسیب های تکلمی و گفتاری است که ممکن است ناشی از ناهنجاری دندان و فک باشد. همچنین، اختلال در بلع و جویدن غذا و تنفس از راه دهان نیز نشانه هایی هستند که با بروز ناهنجاری های دندان و فک همراه هستند.
علاوه بر این، عدم رشد به موقع دندان های دائمی، نامرتبی دندان ها و جلو و یا عقب زدگی فکین نیز نشانه هایی هستند که در صورت بروز، نیاز به ارتودنسی پیشگیری دارند. همچنین، گازهای ناخودآگاه و داخلی دهان نیز می تواند نشانه اختلال در فک و دندان باشد.
در نهایت، با توجه به نشانه های بالا، والدین باید به متخصص ارتودنسی مراجعه کنند تا کودک خود را معاینه کنند و در صورت لزوم، درمان انجام شود. بهره گیری از خدمات ارتودنتیست در سنین پایین، باعث جلوگیری از بروز ناهنجاری های دندان و فک در آینده می شود.
مزایای ارتودنسی پیشگیری
در ادامه، مزایا و فواید ارتودنسی پیشگیرانه را بررسی خواهیم کرد:
- با انجام ارتودنسی پیشگیرانه، می توانید از وقوع مشکلات دندانی در سنین بزرگسالی جلوگیری کنید.
- با ارتودنسی پیشگیرانه، رشد صحیح دندان ها و فک ها کنترل می شود و می تواند الگوی رشد دندان ها را اصلاح کند.
- ارتودنسی پیشگیرانه می تواند به تنظیم و بهبود فک بالا و پایین کمک کند.
- ارتودنسی پیشگیرانه احتمال وجود دندان های نهفته در فک را کاهش می دهد.
- ارتودنسی پیشگیرانه می تواند به گسترش و افزایش فضای موجود در فک ها کمک کند.
- با انجام ارتودنسی پیشگیرانه، مشکلات مربوط به بلع و گفتار می تواند بهبود یابد.
- با ارتودنسی پیشگیرانه، اختلالات تنفسی مانند خر و پف بهبود می یابند.
- خطر آسیب دیدن و پوسیدگی ریشه های دندان های دائمی، کاهش می یابد.
- با انجام ارتودنسی پیشگیرانه، احتمال نیاز به ارتودنسی در سنین بزرگسالی کاهش می یابد.
- با ارتودنسی پیشگیرانه، احتمال نیاز به جراحی برای اصلاح فک کاهش می یابد.
- با انجام ارتودنسی پیشگیرانه، دندان ها بدون نیاز به براکت ها و سیم های فلزی می توانند ردیف و مرتب شوند.
- هزینه ارتودنسی پیشگیری کمتر از هزینه ارتودنسی در سنین بزرگسالی است، بنابراین به صرفه تر است.
- ارتودنسی پیشگیرانه باعث بهبود ظاهر لبخند و افزایش اعتماد به نفس کودک می شود.
بیشتر مطالعه کنید: آیا ارتودنسی درد دارد
سن مناسب انجام ارتودنسی پیشگیری
معمولا، سن ۷ سالگی بهترین زمان برای مراجعه اولیه به ارتودنتیست است. در این سن، متخصص می تواند ارزیابی کند که آیا کودک نیاز به درمان اولیه و مداخله زود هنگام دارد یا خیر. مراحل اولیه درمان ارتودنسی پیشگیری معمولا در سنین ۸ تا ۹ سال انجام می شود. مراحل بعدی و تکمیلی این درمان از سن ۱۱ تا ۱۳ سال پیش می روند. به طور کلی، تقریبا تا سن ۱۳ سالگی، رشد فک به طور کامل اتمام می یابد و دندان های شیری جای خود را به دندان های دائمی می دهند.
اگر به درمان ارتودنسی پیشگیری در سن مناسب توجه نشود، دندان های کودک به شکل نادرستی رشد می کنند و در آینده نیاز به درمان های پیچیده تر خواهند داشت، که با هزینه و زمان بیشتری همراه است. اما با انجام درمان های اولیه، دندان های دائمی به طور صحیح رشد می کنند و نیازی به درمان ارتودنسی در سنین بالاتر نیست.
جدول سن مناسب ارتودنسی پیشگیری در کودکان
| سن کودک | وضعیت رشد دندان ها و فک | اقدام پیشنهادی متخصص ارتودنسی | هدف از ارتودنسی پیشگیری |
| ۳ تا ۵ سال | بیشتر دندان های شیری رویش یافته اند و عادت های دهانی قابل مشاهده هستند. | بررسی عادت هایی مانند مکیدن انگشت، استفاده طولانی از پستانک و تنفس دهانی | جلوگیری از ایجاد ناهنجاری های فک و دندان در آینده |
| حدود ۷ سال | اولین دندان های دائمی و دندان های جلویی رویش پیدا کرده اند. | اولین معاینه تخصصی ارتودنسی برای ارزیابی رشد فک و دندان ها | تشخیص زودهنگام مشکلات و تصمیم گیری برای نیاز یا عدم نیاز به درمان |
| ۸ تا ۱۰ سال | رشد فک همچنان ادامه دارد و بسیاری از ناهنجاری ها قابل اصلاح هستند. | در صورت نیاز، استفاده از فضا نگهدار، وسیع کننده فک یا سایر روش های ارتودنسی پیشگیری | هدایت صحیح رشد فک و ایجاد فضای مناسب برای رویش دندان های دائمی |
| ۱۱ تا ۱۳ سال | بیشتر دندان های دائمی رویش کرده اند و رشد فک رو به تکمیل است. | ارزیابی نتیجه درمان های اولیه و در صورت نیاز، شروع ارتودنسی تکمیلی | کاهش شدت ناهنجاری ها و کوتاه تر شدن درمان ارتودنسی |
| بعد از ۱۳ سال | رشد فک به تدریج کامل تر می شود و بیشتر دندان های دائمی رویش یافته اند. | درمان ارتودنسی ثابت یا متحریک یا سایر روش های اصلاحی در صورت نیاز | اصلاح ناهنجاری های باقی مانده و بهبود عملکرد و زیبایی دندان ها |
روش های ارتودنسی پیشگیرانه در کودکان
متخصص ارتودنسی با توجه به سن کودک، وضعیت رشد فک و نوع ناهنجاری، مناسب ترین روش درمان را انتخاب می کند. مهم ترین روش های ارتودنسی پیشگیری عبارت اند از:
فضا نگهدار
فضا نگهدار یک وسیله فلزی یا پلاستیکی کوچک است که روی دندان ها قرار می گیرد تا فضای خالی ناشی از افتادن زودهنگام دندان شیری حفظ شود. این وسیله از حرکت دندان های مجاور جلوگیری کرده و فضای لازم برای رویش صحیح دندان دائمی را نگه می دارد.
وسیع کننده فک
وسیع کننده فک یک دستگاه ثابت یا متحرک است که روی دندان های فک بالا قرار می گیرد و به مرور عرض کام را افزایش می دهد. این روش باعث ایجاد فضای کافی برای رویش دندان ها و اصلاح باریکی فک در دوران رشد می شود.
پلاک متحرک
پلاک متحرک یک وسیله پلاستیکی است که کودک می تواند آن را هنگام غذا خوردن یا مسواک زدن از دهان خارج کند. این پلاک برای اصلاح مشکلات خفیف دندانی، هدایت رشد فک و جلوگیری از پیشرفت برخی ناهنجاری ها استفاده می شود.
دستگاه های فانکشنال
دستگاه های فانکشنال، وسایلی هستند که روی فک و دندان ها قرار می گیرند و با استفاده از رشد طبیعی کودک، به هدایت رشد فک بالا یا پایین کمک می کنند. این روش بیشتر برای اصلاح ناهنجاری های فکی در سنین رشد کاربرد دارد.
هدایت رویش دندان ها
در برخی کودکان، دندان های دائمی ممکن است در مسیر نامناسبی رشد کنند. متخصص ارتودنسی با استفاده از روش های درمانی مناسب، مسیر رویش این دندان ها را هدایت می کند تا از شلوغی و نامرتبی آن ها جلوگیری شود.
درباره ارتودنسی نامرئی با الاینر در کودکان بیشتر بخوانید
بریس جزئی
بریس جزئی از چند براکت و سیم ارتودنسی تشکیل شده و فقط روی تعدادی از دندان ها نصب می شود. از این روش برای اصلاح مشکلات خفیف یا هدایت دندان ها در دوران رشد استفاده می شود تا نیاز به درمان های پیچیده تر در آینده کاهش یابد.
کشیدن دندان
در برخی موارد، متخصص ارتودنسی با برنامه ریزی دقیق، کشیدن یک یا چند دندان شیری یا دائمی را توصیه می کند. این کار باعث ایجاد فضای کافی برای رویش صحیح سایر دندان ها و جلوگیری از نامرتبی شدید آن ها می شود.
از اولین ویزیت ارتودنسی پیشگیری فرزندتان چه انتظاری باید داشت؟
در مراجعه اول باید انتظار داشته باشید که یک ارزیابی جامع از صورت، فک ها، دهان و دندان های فرزندتان انجام شود. در جلسه اول، متخصص به صورت چشمی و با استفاده از معاینه فیزیکی، وضعیت کلی دندان ها و فک ها را بررسی خواهد کرد. همچنین ممکن است از طریق تفسیر تصاویر اشعه ایکس، موقعیت دقیق دندان ها و ریشه هایشان در فک و همچنین وضعیت رشد صورت بررسی شود.
در این نوبت، متخصص به والدین مشکلات مرتبط با موقعیت دندان ها و فک فرزندان را اطلاع می دهد. سپس در مورد درمان های احتمالی، مدت زمان لازم برای درمان، نکاتی که باید به آن توجه کنید، و در آخرین قدم، درباره هزینه های درمان صحبت خواهد شد.
بیشتر بخوانید: بهترین سن برای ارتودنسی چیست؟
اهمیت دندان های شیری در ارتودنسی پیشگیری چیست؟
دندان های شیری نقش مهمی در رشد صحیح دندان های دائمی دارند و فضای لازم برای رویش آن ها را حفظ می کنند. اگر این دندان ها به دلیل پوسیدگی، ضربه یا هر علت دیگری زودتر از موعد از دست بروند، دندان های مجاور ممکن است به سمت فضای خالی حرکت کنند و باعث کمبود فضا، نامرتبی و کج شدن دندان های دائمی شوند.
به همین دلیل، در صورت از دست رفتن زودهنگام دندان شیری، بهتر است کودک توسط متخصص ارتودنسی خوب معاینه شود. در صورت نیاز، با استفاده از روش هایی مانند فضا نگهدار، فضای لازم تا زمان رویش دندان دائمی حفظ می شود و از بروز بسیاری از ناهنجاری های فک و دندان در آینده پیشگیری خواهد شد.
به یاد داشته باشید که عواقب ناشی از از دست دادن زود هنگام دندان های شیری را نمی توان برگرداند. بنابراین مراقبت دقیق و به موقع از دندان های شیری و مراجعه به ارتودنتیست باعث حفظ سلامت دندان ها و پیشگیری از مشکلات آینده خواهد شد.
پر کاربردترین ابزار ارتودنسی پیشگیرانه
دندان های شیری کودکان ممکن است به دلیل سوانح مختلف، عدم رعایت بهداشت دهان و دندان، یا بروز بیماری های دهانی زودتر از موعد لق شده و بیفتند. در چنین مواردی، ارتودنتیست از ابزاری که معروف به “فضا نگهدار ارتودنسی” است، استفاده می کند.
استفاده از فضا نگهدار ارتودنسی در درمان ارتودنسی پیشگیری برای حفظ فضای خالی دندان های از دست رفته بسیار اهمیت دارد. این ابزار موجب می شود که دندان های کناری نتوانند به فضای خالی دندان ها نفوذ کنند و تنظیم و ترتیب صحیح دندان ها حفظ شود. به این ترتیب، از کج شدن و انحراف در دندان ها جلوگیری می شود و دندان ها به شکل مناسبی رشد می کنند.
در این نوع درمان، بعد از لق شدن دندان شیری، ابتدا فضای خالی با استفاده از فضا نگهدار ارتودنسی حفظ می شود. سپس، با رشد فک و دندان های دائمی، اقدامات درمانی برای ترتیب صحیح دندان ها انجام می شود.
بیشتر مطالعه کنید: ارتودنسی نامرئی دندان چگونه انجام می شود
عادت های دهانی که ممکن است باعث نیاز به ارتودنسی پیشگیری شوند!
برخی عادت های دهانی اگر برای مدت طولانی، به ویژه بعد از ۳ تا ۴ سالگی ادامه پیدا کنند، روند طبیعی رشد فک و دندان ها را تحت تاثیر قرار می دهند و احتمال بروز ناهنجاری های دندانی و فکی را افزایش خواهند داد. در چنین شرایطی متخصص درمان ارتودنسی پیشگیری را توصیه می کند. مهم ترین این عادت های اشتباه عبارتند از:
- مکیدن انگشت
- مکیدن لب
- جویدن ناخن
- فشار دادن زبان به دندان ها هنگام بلع یا صحبت کردن
- تنفس مداوم از راه دهان
- استفاده طولانی مدت از پستانک
تشخیص و اصلاح به موقع این عادت ها می تواند از بروز بسیاری از ناهنجاری های فک و دندان جلوگیری کرده و احتمال نیاز به درمان های پیچیده تر ارتودنسی در آینده را کاهش دهد.
بیشتر بخوانید: آیا استفاده از بریس ها باعث ایجاد حساسیت می شود
در دوران کودکی و با انجام ارتودنسی پیشگیرانه می توان از وقوع چه عوارضی پیشگیری کرد؟
در دوران کودکی، انجام ارتودنسی پیشگیرانه می تواند از وقوع عوارض و ناهنجاری های مختلف در دندان ها جلوگیری کند. این نوع درمان باعث می شود که دندان ها به شکل صحیحی رشد کنند. در نتیجه مشکلاتی مانند از دست رفتن دندان ها، جلو زدگی دندان ها و اختلالات فک کاهش می یابد. همچنین، تراکم بیش از حد بین دندان ها نیز با انجام ارتودنسی پیشگیرانه در کودکی مهار می شود.
در صورتی که والدین در چکاپ وضعیت دندان و فک کودک خود سهل انگاری کنند و به موقع به مطب ارتودنسی مراجعه نکنند، ریسک پیشرفت و تشدید عوارض و ناهنجاری ها در دهان کودک افزایش می یابد. این ممکن است منجر به مشکلاتی مانند برهم خوردن زیبایی چهره، کاهش اعتماد به نفس، مشکلات تکلمی، مشکلات بلع، مشکلات گوارشی و پوسیدگی شدید دندان ها شود. در صورت عدم تشخیص و درمان به موقع، ممکن است نیاز به جراحی فک، کشیدن دندان های دائمی، درمان های طولانی مدت و افزایش هزینه های درمان ارتودنسی شود.
برای اطلاع از قیمت ارتودنسی دندان در کرج کلیک کنید
سوالات متداول
آیا همه کودکان به ارتودنسی پیشگیری نیاز دارند؟
خیر. همه کودکان به ارتودنسی پیشگیری نیاز ندارند. متخصص ارتودنسی پس از معاینه وضعیت دندان ها، فک و روند رشد کودک تشخیص می دهد که آیا درمان پیشگیرانه لازم است یا خیر. در بسیاری از موارد، تنها معاینه های دوره ای برای بررسی روند رشد کافی است.
آیا ارتودنسی پیشگیری درد دارد؟
ارتودنسی پیشگیری معمولا درد شدیدی ایجاد نمی کند. ممکن است کودک در چند روز اول استفاده از برخی دستگاه های ارتودنسی احساس فشار یا ناراحتی خفیفی داشته باشد که طبیعی است و به مرور برطرف می شود.
آیا با انجام ارتودنسی پیشگیری دیگر نیازی به ارتودنسی در آینده نیست؟
خیر. ارتودنسی پیشگیری احتمال نیاز به درمان های پیچیده تر را کاهش می دهد، اما تضمینی برای حذف کامل ارتودنسی در آینده نیست. برخی کودکان ممکن است در دوران نوجوانی نیز به ارتودنسی تکمیلی نیاز داشته باشند.
ارتودنسی پیشگیری چه مشکلاتی را برطرف می کند؟
نامرتبی دندان ها، برخی ناهنجاری های فکی، رویش نامناسب دندان های دائمی و عوارض ناشی از عادت های دهانی جلوگیری کند یا شدت آن ها را کاهش دهد.
اگر کودک دندان شیری خود را زودتر از موعد از دست بدهد، باید به متخصص ارتودنسی مراجعه کرد؟
بله؛ از دست رفتن زودهنگام دندان شیری ممکن است باعث حرکت دندان های مجاور و کم شدن فضای رویش دندان دائمی شود. در این شرایط، متخصص ارتودنسی با بررسی وضعیت کودک، در صورت نیاز از فضا نگهدار یا سایر روش های درمانی استفاده می کند.
نتیجه گیری
ارتودنسی پیشگیری با تشخیص و درمان به موقع، می تواند از بروز بسیاری از ناهنجاری های فک و دندان در دوران رشد جلوگیری کرده و نیاز به درمان های پیچیده تر در آینده را کاهش دهد. مراجعه به متخصص ارتودنسی در حدود ۷ سالگی، بهترین فرصت برای ارزیابی رشد فک و دندان های کودک است. در صورت تشخیص زودهنگام، می توان با روش های مناسب، زمینه را برای داشتن دندان هایی سالم، مرتب و لبخندی زیبا در آینده فراهم کرد.
اگر می خواهید از بروز ناهنجاری های فک و دندان فرزندتان پیشگیری کنید، دکتر ستار کبیری با بررسی دقیق وضعیت رشد فک و دندان ها، بهترین روش ارتودنسی پیشگیری را متناسب با شرایط کودک انتخاب می کند. در صورتی که کودک به درمان ارتودنسی نیاز داشته باشد، مناسب ترین برنامه درمانی را در زمان صحیح برای او ارائه خواهد داد.
