تغییر رنگ کش ارتودنسی

اگر ارتودنسی دارید احتمالا بعد از چند هفته متوجه شده‌اید که کش های دور براکت مثل روز اول شفاف و تمیز نیستند. تغییر رنگ کش ارتودنسی در اغلب واقع طبیعی است و معمولا ۲ تا ۶ هفته پس از نصب کش ها اتفاق می افتد.

چرا کش ارتودنسی تغییر رنگ می دهد؟

کش های ارتودنسی از نوعی پلاستیک انعطاف‌ پذیر به نام الاستومر ساخته می شوند. این ماده در برابر رطوبت، رنگدانه های غذایی و ترکیبات شیمیایی مقاومت کمی دارد و رنگ خود را از دست می دهد. طبق بررسی های دندانپزشکی کش های روشن  تا ۴۰ درصد سریع تر از رنگ های تیره تغییر رنگ می دهند.

مصرف نوشیدنی و غذاهای رنگی از علل اصلی تغییر رنگ کش ارتودنسی

اولین دلیلی که باعث تغییر رنگ کش ارتودنسی می شود مصرف مکرر مواد غذایی رنگدانه دار است. قهوه، چای، نوشابه، دلستر تیره و آبمیوه های صنعتی، غذاهای حاوی زردچوبه، رب و لبو به سطح کش نفوذ کرده و باعث تغییر رنگ می شوند.

عدم رعایت بهداشت صحیح دهان و دندان

شما باید پس از مصرف هر وعده غذایی مسواک بزنید. ذرات غذا و پلاک های باکتری اطراف براکت ها تجمع پیدا می کنند و ضمن ایجاد بوی بد روی کش رسوب کرده و باعث می شوند رنگ کش تیره و کدر شود. متخصصان ارتودنسی توصیه می‌کنند افرادی که ارتودنسی ثابت دارند، حداقل روزی ۳ بار و هر بار حدود ۲ دقیقه مسواک بزنند تا احتمال تغییر رنگ کش‌ ها کمتر شود.

مصرف سیگار و دخانیات و تاثیر آن بر تغییر رنگ کش ارتودنسی

نیکوتین و قطران موجود در سیگار از جمله قوی ترین عوامل تغییر رنگ کش ارتودنسی هستند. در صورتی که سیگار مصرف کنید احتمال زرد شدن کش و حتی تغییر رنگ دندان هنگام ارتودنسی بیشتر می شود. معمولا در افراد سیگاری، کش‌ های شفاف در کمتر از ۲ هفته ظاهر اولیه خود را از دست می‌دهند و به رنگ زرد یا قهوه‌ای درمی‌آیند.

مصرف برخی داروهای خاص

برخی داروها مانند مکمل های آهن، شربت های رنگی، دهانشویه های حاوی کلرهکزیدین و برخی آنتی بیوتیک ها باعث لک شدن کش ها می شوند. البته مصرف یک یا دو بار از هر یک از این داروها رنگ کش را تغییر نمی دهد. در صورت استفاده مکرر این اتفاق می افتد.

تاثیر عوامل طبیعی مثل بزاق دهان بر تغییر رنگ کش ارتودنسی

بزاق دهان فقط وظیفه مرطوب نگه داشتن دهان را برعهده ندارد؛ ترکیبات معدنی و باکتری‌ های موجود در آن هم می‌توانند به‌ مرور روی سطح کش اثر بگذارند. تغییر PH دهان، خشکی دهان یا فعالیت زیاد باکتری‌ ها باعث می‌شود کش‌ ها سریع‌تر حالت شفاف خود را از دست بدهند.

جنس و کیفیت کش ارتودنسی

انواع کش ارتودنسی از کیفیت های متغیری برخوردار هستند. کش های ارزان و بی‌کیفیت معمولا سریع تر تغییر رنگ داده و خاصیت کشسانی خود را از دست می دهند. در مقابل کش های تولیدشده با فناوری تزریقی (Injection Molding) مقاومت بیشتری در برابر تغییر رنگ و فرسایش دارند و ظاهر آن‌ها مدت بیشتری حفظ می‌شود.

بیشتر بخوانید:ارتودنسی نامرئی برای چه دندان هایی مناسب است؟

کدام رنگ های کش ارتودنسی بیشتر تغییر رنگ می دهند؟

رنگ های مختلف کش های ارتودنسی به یک میزان تغییر رنگ نمی دهند. برخی رنگ ها پس از ۱ هفته و برخی رنگ‌ها پس از ۲ تا ۳ هفته تغییر رنگ می دهند.

• کش های سفید و شفاف: این رنگ ها بیشترین میزان تغییر رنگ را دارند و مصرف چای و قهوه در کمتر از ۱ هفته رنگ آن ها را تغییر می دهد.
• کش های زرد و طلایی: این رنگ ها معمولا بعد از مدتی دندان را زرد نشان می دهند؛ خصوصا اگر بهداشت دهان رعایت نشود.
• کش های صورتی و آبی روشن: این رنگ ها در ابتدا ظاهر جذابی دارند اما خیلی سریع رنگدانه جذب می کنند.
• رنگ های نقره ای و خاکستری: این رنگ ها نسبت به رنگ های روشن مقاومت بیشتری دارند و لکه را کمتر نمایش می دهند.
• کش های سرمه ای، بنفش و دودی: رنگ های تیره دیرتر لک شده و تغییر رنگ در آن ها کمتر دیده می شود. اگر چای و قهوه زیاد می نوشید این رنگ را انتخاب کنید.

در صورتی که نگران تغییر رنگ کش ارتودنسی هستید، پیشنهاد می کنیم رنگ های تیره را انتخاب کنید که کمتر لک شده و تغییر رنگ ندهند.

عوارض تغییر رنگ کش ارتودنسی

تغییر رنگ کش ارتودنسی تغییر جدی بر سلامت عمومی یا دهان و دندان ندارد، اما روی ظاهر و روند مراقبت از دندان تاثیرگذار است. در ادامه عوارض و معایب تغییر رنگ کش ارتودنسی را بیان می کنیم:

• زرد یا کدر شدن کش ها باعث می شود دندان های شما نامرتب و کثیف به نظر برسد که این مسئله روی زیبایی و اعتماد به نفس موثر است.
• در برخی مواقع تغییر رنگ شدید کش ها نشان دهنده تجمع پلاک و باقی ماندن ذرات غذا اطراف براکت ها است که اگر این وضعیت ادامه دار باشد منجر به التهاب لثه و پوسیدگی دندان می شود.
• حتی اگر روند حرکت دندان طبیعی باشد، کش های لک شده ظاهر کلی ارتودنسی را نامرتب نشان می دهند.
• به گفته دندانپزشکان، تغییر رنگ کش منجر به از بین رفتن بخشی از خاصیت کشسانی آن می شود.

از این رو متخصصان توصیه می کنند هر ۴ تا ۶ هفته کش ها را تعویض کنید.

روش های جلوگیری از تغییر رنگ کش ارتودنسی

اگر می خواهید کش های ارتودنسی تا زمان مراجعه بعدی تمیز و شفاف باقی بمانند، نکات زیر را باید رعایت کنید.

• انتخاب رنگ مناسب: اگر زیاد چای و قهوه می نوشید حتما رنگ کش را تیره انتخاب کنید تا دیرتر لک شود.
• توجه به کیفیت: حتما کش ارتودنسی خود را از برندهای معتبر و باکیفیت انتخاب کنید تا در برابر رطوبت، رنگدانه و فرسایش مقاوم باشند و دیرتر تغییر رنگ دهند.
• عدم مصرف نوشیدنی های رنگی: تا حد ممکن از نوشیدنی های رنگی غیرطبیعی و غذاهای حاوی رنگدانه مانند زردچوبه و رب گوجه کمتر استفاده کنید.
• رعایت بهداشت دهان و دندان: بعد از هر وعده غذایی مسواک بزنید و روزانه از نخ دندان استفاده کنید.
• مراجعه منظم به پزشک: برای بررسی وضعیت کش ها، براکت ها و بهداشت دهان به طور مرتب به پزشک مراجعه کنید.
• تعویض دوره ای: حتی در صورت رعایت بهداشت کامل، کش های ارتودنسی باید هر ۴ تا ۶ هفته تعویض شوند.

افرادی که نکات بهداشتی و تغذیه ای را رعایت می کنند معمولا ۵۰ درصد کمتر از سایرین با مشکل تغییر رنگ کش ارتودنسی مواجه می شوند.

بیشتر بخوانید: بند ارتودنسی چیست

کش ارتودنسی چه رنگی بهتر است؟

انتخاب کش ارتودنسی آیتمی سلیقه ای نیست. در نظر داشته باشید برخی کش ها دندان ها را سفیدتر نشان داده و برخی دیرتر لک می شوند.

در نهایت رنگ های تیره دیرتر لک می شوند و تغییر رنگ هم نمی دهند.

مراجعه منظم به پزشک برای تعویض دوره ای کش ارتودنسی

تغییر رنگ کش ارتودنسی معمولا بخشی طبیعی از روند استفاده از ارتودنسی ثابت است و بیشتر به تغذیه، بهداشت دهان و کیفیت کش‌ ها مربوط می‌شود. نوشیدنی‌ های مضر برای کش ارتودنسی مثل قهوه، چای و نوشابه‌ های تیره می‌توانند در مدت کوتاهی باعث لک شدن کش‌ ها شوند، مخصوصا اگر رنگ کش روشن یا شفاف باشد. البته این موضوع فقط جنبه ظاهری دارد و در بیشتر مواقع مشکل جدی برای درمان ایجاد نمی‌کند. با این حال، رعایت بهداشت دهان، انتخاب رنگ مناسب، محدود کردن غذاهای رنگی و تعویض دوره‌ای کش‌ ها می‌تواند ظاهر لبخند شما را در طول درمان مرتب‌تر نگه دارد.

اگر می‌خواهید در طول درمان ارتودنسی هم دندان‌ هایی مرتب داشته باشید و هم ظاهر کش‌ ها برای مدت بیشتری تمیز بماند، بهتر است انتخاب رنگ، نوع کش و مراقبت‌ های روزانه را با نظر متخصص انجام دهید. دکتر ستار کبیری با بررسی شرایط دندان‌ ها، سبک تغذیه و سلیقه شما، بهترین گزینه را برای انتخاب رنگ و مراقبت از کش‌ های ارتودنسی پس از خدمات ارتودنسی پیشنهاد می‌دهد تا با خیال راحت‌تری درمان خود را ادامه دهید.

بیشتر بخوانید: تاثیر سیگار بر درمان ارتودنسی

سوالات متداول

چرا کش ارتودنسی تغییر رنگ می‌دهد؟

به دلیل تماس مداوم با غذاها و نوشیدنی‌ های رنگی، بزاق دهان و تجمع پلاک، کش‌ ها معمولا بین ۲ تا ۴ هفته بعد از استفاده تغییر رنگ می‌دهند.

آیا مصرف برخی داروها باعث تغییر رنگ کش می‌شود؟

بله. داروهایی مثل مکمل آهن، شربت‌ های رنگی و دهانشویه کلرهگزیدین می‌توانند باعث لک شدن کش‌ های ارتودنسی شوند، مخصوصا اگر طولانی‌ مدت مصرف شوند.

کدام رنگ‌ های کش ارتودنسی بیشتر لک می‌شوند؟

رنگ‌ های سفید، شفاف، صورتی روشن و آبی روشن سریع‌تر از سایر رنگ‌ ها تغییر رنگ می‌دهند و معمولا طی ۱ تا ۲ هفته اثر لک در آن‌ها دیده می‌شود.

آیا تغییر رنگ کش می‌تواند بر عملکرد ارتودنسی تاثیر بگذارد؟

در بیشتر موارد خیر، اما اگر تغییر رنگ به دلیل تجمع پلاک باشد، ممکن است نشانه ضعف در بهداشت دهان و افزایش ریسک پوسیدگی باشد.

کش ارتودنسی چه رنگی بهتر است؟

رنگ‌ های نقره‌ای، سرمه‌ای و بنفش تیره معمولا دیرتر لک می‌شوند و ظاهر دندان را تمیزتر نشان می‌دهند.

آیا تغییر رنگ کش ارتودنسی طبیعی است؟

بله، این یک اتفاق طبیعی است و تقریبا برای همه بیماران رخ می‌دهد، مخصوصا در کش‌ های روشن.

کش ارتودنسی رنگی بهتر است یا شفاف؟

کش‌ های رنگی معمولا تغییر رنگ کمتری نشان می‌دهند، اما کش‌ های شفاف و سفید سریع‌تر لک می‌شوند.

تعویض کش ارتودنسی هر چند وقت یکبار لازم است؟

به‌طور معمول هر ۴ تا ۸ هفته یکبار و همزمان با ویزیت ارتودنسی، کش‌ ها تعویض می‌شوند.