ارتودنسی مجدد زمانی ضرورت پیدا میکند که دندانها پس از پایان درمان اولیه دچار جابهجایی شده باشند یا بیمار به دلایل پزشکی و زیبایی به اصلاح دوبارهی وضعیت دندانی خود نیاز داشته باشد. این جابهجایی میتواند نتیجه استفاده نکردن از ریتینر، کاملنشدن درمان قبلی، رشد فک در نوجوانی، یا تغییرات طبیعی ساختار دهان در بزرگسالی باشد. از آنجا که ارتودنسی مجدد معمولاً پیچیدگیهای بیشتری نسبت به درمان اول دارد، هزینه آن نیز تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله نوع مشکل، نوع ارتودنسی انتخابی، مدتزمان درمان و شرایط کلی دهان و دندان قرار میگیرد. در این مقاله بهطور جامع بررسی میکنیم که ارتودنسی مجدد در چه مواقعی لازم است، چه روشهایی برای آن وجود دارد و مهمتر از همه، چه عواملی میتوانند بر هزینه نهایی این درمان تأثیر بگذارند.
هزینه ارتودنسی مجدد چقدر است؟
ارتودنسی مجدد میتواند از یک اصلاح جزئی با ریتینر تا یک درمان کامل دوباره با براکت یا الاینرهای شفاف را شامل شود. بهطور کلی، میانگین تعرفههای ارتودنسی نشان میدهد که هزینه درمان مجدد معمولاً در همان بازه هزینههای ارتودنسی اولیه قرار میگیرد و در برخی موارد به دلیل پیچیدگی بیشتر، کمی بالاتر نیز خواهد بود.
در ارتودنسی ثابت، هزینه درمان مجدد معمولاً برای هر فک بین حدود ۲۵ تا ۵۰ میلیون تومان و برای هر دو فک بین ۵۰ تا ۷۵ میلیون تومان برآورد میشود. این بازه بر اساس نوع براکت (فلزی، سرامیکی یا دیمون)، نیاز به تجهیزات اضافی، طول درمان و سطح مهارت متخصص ارتودنسی متغیر است. در روشهای نامرئی مانند الاینرها، هزینه ممکن است بالاتر باشد زیرا به تعداد مراحل و میزان حرکت مورد نیاز دندانها وابسته است.
اگر جابهجایی دندانها خفیف باشد و فقط به اصلاح جزئی نیاز باشد، درمان با ریتینرهای تخصصی یا پلاکهای متحرک میتواند گزینه اقتصادیتری باشد. در این موارد هزینهها بهمراتب کمتر از ارتودنسی کامل است و بسته به نوع ریتینر و مدتزمان درمان تعیین میشود.
بیشتر بخوانید: ارتودنسی ثابت در کرج
هزینه ارتودنسی مجدد با براکت فلزی
در صورتی که ارتودنسی مجدد بهصورت درمان کامل انجام شود، هزینه آن معمولاً تفاوت زیادی با ارتودنسی اولیه ندارد و بهطور کلی در بازه حدود ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان قرار میگیرد. اما اگر جابهجایی دندانها خفیف باشد و فقط نیاز به اصلاح محدود یا نصب مجدد براکتها وجود داشته باشد، هزینه درمان بهمراتب کمتر خواهد بود. در این شرایط، هزینه نصب یا چسباندن براکت فلزی (از جمله چسباندن مجدد براکتها) بهصورت جداگانه محاسبه میشود و معمولاً مبلغی حدود ۱۰ میلیون تومان را شامل میشود.
بیشتر بخوانید: ارتودنسی نامرئی بهتره یا سیمی
هزینه ارتودنسی مجدد با ارتودنسی نامرئی (الاینر)
به دلیل استفاده از تکنولوژی دیجیتال، طراحی اختصاصی الاینرها و راحتی و زیبایی بیشتر این روش، هزینه ارتودنسی نامرئی در اغلب موارد بالاتر از ارتودنسی ثابت فلزی است. در مواردی که ارتودنسی مجدد بهصورت درمان کامل انجام شود، هزینه الاینر شفاف برای یک فک معمولاً در بازه حدود ۵۰ تا ۸۰ میلیون تومان و برای دو فک حدود ۱۰۰ تا ۱۶۰ میلیون تومان برآورد میشود. اگر جابهجایی دندانها خفیف باشد و درمان بهصورت اصلاحی یا محدود انجام شود، هزینه ارتودنسی مجدد با الاینر کمتر خواهد بود.
بیشتر بخوانید: ارتودنسی الاینر
هزینه ارتودنسی مجدد با براکت سرامیکی
بهطور کلی، براکتهای سرامیکی به دلیل همرنگ بودن با دندان و ظاهر طبیعیتر، هزینهای بالاتر از براکت فلزی دارند اما معمولاً از ارتودنسی نامرئی ارزانتر هستند. در صورتی که ارتودنسی مجدد بهصورت درمان کامل انجام شود، هزینه براکت سرامیکی برای دو فک معمولاً در بازهای حدود ۶۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان قرار میگیرد. اگر نیاز به درمان محدود یا اصلاحی باشد و فقط بخشی از دندانها تحت درمان قرار گیرند، هزینه ارتودنسی مجدد با براکت سرامیکی کمتر خواهد بود
هزینه ارتودنسی مجدد با ارتودنسی پشت دندانی (لینگوال)
هزینه ارتودنسی مجدد با ارتودنسی پشت دندانی (لینگوال) معمولاً از سایر روشهای ارتودنسی بالاتر است، زیرا براکتها بهصورت کاملاً مخفی در پشت دندانها نصب میشوند و طراحی و تنظیم آنها برای هر بیمار بهصورت اختصاصی انجام میگیرد. در صورتی که ارتودنسی مجدد بهصورت درمان کامل انجام شود، هزینه ارتودنسی لینگوال برای هر فک معمولاً از حدود ۴۵ میلیون تومان شروع شده و بسته به میزان جابهجایی دندانها، پیچیدگی درمان و مهارت متخصص ارتودنسی میتواند تا حدود ۸۵ میلیون تومان افزایش یابد. اگر درمان بهصورت محدود یا اصلاحی انجام شود، هزینهها کمتر خواهد بود.
بیشتر بخوانید: ارتودنسی لینگوال در کرج
عوامل موثر بر هزینه ارتودنسی مجدد
از آنجا که این درمان معمولاً پس از یک دوره ارتودنسی ناموفق یا بازگشت ناهنجاریها انجام میشود، پیچیدگی آن میتواند از درمان اولیه بیشتر باشد. مهمترین عوامل مؤثر بر قیمت عبارتاند از:
۱. میزان جابهجایی و شدت مشکل دندانی
هرچه میزان بازگشت ناهنجاری بیشتر باشد، مدتزمان درمان طولانیتر و نوع مداخله پیچیدهتر میشود. اصلاحات جزئی با ریتینر یا الاینر محدود هزینه کمتری دارند، اما ناهنجاریهای متوسط تا شدید نیازمند براکتگذاری مجدد هستند و هزینه بالاتری ایجاد میکنند.
۲. نوع روش درمان (براکت، الاینر، ریتینر تخصصی)
روش انتخابشده بیشترین اثر را بر قیمت دارد. براکتهای فلزی معمولاً ارزانترین، براکتهای سرامیکی و دیمون در رده میانی و الاینرهای شفاف در بالاترین رده قیمت قرار دارند.
۳. وضعیت استخوان و لثه بیمار
تحلیل لثه، بیماریهای پریودنتال یا کاهش تراکم استخوان، درمان را پیچیدهتر و طولانیتر میکند. در چنین شرایطی ممکن است نیاز به درمانهای جانبی مانند جرمگیری عمیق، اسپلینتینگ یا مشاوره پریودنتیست وجود داشته باشد که هزینه نهایی را افزایش میدهد.
۴. سن بیمار و میزان رشد فک
در بیماران بزرگسال، حرکت دندانی سختتر و کندتر است و معمولاً نیاز به مداخلات دقیقتری وجود دارد. در نوجوانان نیز اگر رشد فک ادامه داشته باشد، برنامهریزی درمان پیچیدهتر و هزینه متفاوت خواهد بود.
۵. نیاز به تصویربرداری و معاینات تکمیلی
عکسهای رادیولوژی مانند OPG، سفالومتری، CBCT یا مدلسازی دیجیتال از ملزومات درمان مجدد هستند. این خدمات هزینه مجزایی دارند و بسته به مرکز درمانی متغیر هستند.
- ۶. تخصص، تجربه و شهرت متخصص ارتودنسی
هزینه در کلینیکهایی با متخصصان با تجربه، مهارت بالا یا امکانات دیجیتال پیشرفته بیشتر است. درمانهای مجدد معمولاً نیازمند تجربه بالاتر هستند و همین موضوع در قیمت منعکس میشود. - ۷. مدتزمان درمان و تعداد جلسات
درمانهای کوتاهمدت (۶–۱۲ ماه) هزینه کمتری نسبت به درمانهای طولانیمدت (۱۲–۲۴ ماه) دارند. هرچه زمان بیشتری برای اصلاح موقعیت دندانها نیاز باشد، هزینه افزایش مییابد.
آیا هزینه ارتودنسی مجدد بیشتر است؟ چرا؟
مهمترین عامل در تعیین هزینه ارتودنسی مجدد، میزان جابهجایی دندانها و گستردگی درمان موردنیاز است. شدت برگشت دندانها تعیین میکند که درمان تا چه اندازه طولانی و پیچیده خواهد بود. در مواردی که برگشت دندانها خفیف است و معمولاً فقط شش تا هشت دندان جلویی را درگیر میکند بیمار فقط به یک دوره درمان اصلاحی نیاز دارد.
درمان اصلاحی معمولاً مدتزمان کوتاهتری دارد و اغلب بین شش تا نه ماه طول میکشد. به همین دلیل، هزینه آن بهطور قابل توجهی کمتر از درمان کامل ارتودنسی است. اگر برگشت دندانها جزئی باشد و تنها شامل چرخش یا شلوغی خفیف دندانهای جلویی شود، هزینه ارتودنسی مجدد معمولاً بهمراتب کمتر از درمان جامع اولیه خواهد بود.
در مقابل، اگر بایت بیمار بهطور کامل دچار بههمریختگی شده باشد یا دندانهای عقبی به میزان قابل توجهی جابهجا شده باشند، نیاز به «درمان کامل» وجود دارد. این نوع درمان مجدد معمولاً مشابه ارتودنسی اولیه بوده و ممکن است بین دوازده تا بیستوچهار ماه یا حتی بیشتر طول بکشد. در چنین شرایطی، هزینه ارتودنسی مجدد معمولاً نزدیک به هزینه درمان اولیه خواهد بود.
ارتودنسی مجدد بهتر است یا کامپوزیت/لمینت؟
ارتودنسی مجدد هدفش اصلاح ساختار و موقعیت واقعی دندانها است. یعنی دندانها به جای درست منتقل میشوند، فک اصلاح میشود و نتیجه بهصورت پایدار و علمی است در حالی که کامپوزیت و لمینت صرفاً ظاهر دندانها را بهبود میدهد (مثلاً فاصلهها، شکل، رنگ). این روشها موقعیت دندانها را اصلاح نمیکنند و فقط مشکل را پنهان میکنند.
کامپوزیت بهطور کلی هزینهای کمتر از ارتودنسی دارد و برای اصلاح رنگ، شکل و شکافهای کوچک معمولاً ارزانتر است، اما طول عمر کوتاهتر و ممکن است نیاز به ترمیمهای مکرر داشته باشد.لمینت نیز هزینهای نسبتاً بالاتر از کامپوزیت دارد اما ظاهر بسیار زیباتری ارائه میدهد، با این حال باز هم موقعیت واقعی دندانها را اصلاح نمیکند.
اگر هدف اصلاح موقعیت دندانها، سلامت فک و عملکرد صحیح است ارتودنسی مجدد انتخاب بهتری است اما اگر هدف فقط زیبایی ظاهری است و ناهنجاری دندانها شدید نیست کامپوزیت/لمینت میتواند گزینهای مناسبتر و سریعتر با هزینه کمتر باشد.
آیا بیمه هزینه ارتودنسی مجدد را پوشش میدهد؟
خیر ، در اغلب موارد بیمههای پایه و تکمیلی، هزینه ارتودنسی (از جمله ارتودنسی مجدد) را بهصورت کامل پوشش نمیدهند، زیرا ارتودنسی معمولاً در بیمهها بهعنوان خدمات زیبایی یا غیر ضروری تلقی میشود و در لیست تعهدات استاندارد نیستند. در بیمههای پایه مثل بیمه تأمین اجتماعی یا بیمه سلامت، ارتودنسی معمولاً تحت پوشش قرار نمیگیرد مگر در موارد بسیار خاص و نادر که درمان ارتودنسی از نظر پزشک معتمد بیمه ضروری تشخیص داده شود.
چرا دندانها بعد از ارتودنسی جابهجا میشوند؟
- تمایل طبیعی دندانها به بازگشت به موقعیت اولیه
- ترمیم نشدن کامل استخوان فک بعد از برداشتن ارتودنسی
- استفاده نکردن یا استفاده نادرست از ریتینر (نگهدارنده)
- تغییرات در سلامت استخوان و لثهها
- رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان
- ابتلا به بیماریهایی که روی سلامت استخوان اثر میگذارند (مثل دیابت، مشکلات تیروئید، پوکی استخوان)
- دندانقروچه یا فشار دادن دندانها (براکسیسم)
- تغییرات کلی در وضعیت سلامت بدن که روی استخوانها تأثیر میگذارد
بیشتر بخوانید: ارتودنسی در چه سنی مناسب است
چه زمانی باید برای ارتودنسی مجدد مراجعه کرد؟
مراجعه برای ارتودنسی مجدد زمانی ضروری است که دندانها پس از پایان درمان قبلی از موقعیت ایدهآل خود خارج شده باشند یا مشکلات جدیدی در عملکرد و زیبایی ایجاد شده باشد. برخی نشانهها و شرایط مهم که نیاز به بررسی مجدد توسط متخصص ارتودنسی دارند عبارتاند از:
- جابهجایی قابلمشاهده دندانها
اگر دندانها کج شدهاند، فاصله گرفتهاند یا روی هم افتادهاند و این تغییرات در عکسها یا آینه قابل مشاهده است، باید برای ارزیابی ارتودنسی مجدد مراجعه کرد. - عدم استفاده یا استفاده نامنظم از ریتینر
یکی از رایجترین دلایل بازگشت درمان، عدم تعهد به استفاده صحیح از ریتینر است. اگر ریتینر دیگر روی دندانها نمینشیند یا باعث درد میشود، نشانه جابهجایی دندانها است. - درد یا صدای مفصل فک (TMJ)
اگر بعد از ارتودنسی در ناحیه فک، گیجگاه یا هنگام باز و بسته کردن دهان درد یا صدا احساس میکنید، ممکن است نیاز به ارتودنسی مجدد یا اصلاح عملکردی داشته باشید. - تغییر در شکل فک یا رشد فک در نوجوانان
در نوجوانان و جوانان، رشد فک ممکن است پس از ارتودنسی ادامه پیدا کند و باعث تغییر نسبت دندانها و نیاز به اصلاح مجدد شود. - بازگشت مشکلات قبلی مانند اوربایت، کراسبایت یا دیپبایت
اگر اختلالات بایت که پیش از درمان وجود داشت دوباره ظاهر شده باشد، ارتودنسی مجدد لازم است. - دندان قروچه شدید (Bruxism)
فشارهای ناشی از دندانقروچه میتواند دندانها را جابهجا کند و موجب بازگشت نتایج ارتودنسی شود. در این صورت بررسی مجدد ضروری است. - تحلیل لثه یا مشکلات استخوانی
در صورت عقبرفتگی لثه، لق شدن دندانها یا بیماریهای پریودنتال، ممکن است موقعیت دندانها به خطر افتاده و نیاز به درمان مجدد باشد. - عدم رضایت زیبایی از لبخند
حتی اگر مشکلات عملکردی وجود نداشته باشد، در صورت نارضایتی از چیدمان دندانها یا هماهنگی لبخند، ممکن است ارتودنسی مجدد گزینه مناسبی باشد. - اتفاقات ناگهانی مانند ضربه یا آسیب دندانی
هرگونه آسیب به دندان یا فک که چیدمان دندانها را تغییر دهد باید توسط متخصص ارتودنسی بررسی شود.
جمع بندی
هزینه درمان مجدد بسته به نوع ناهنجاری، روش درمان و شرایط دهانی بیمار متفاوت است و میتواند در بازه هزینههای ارتودنسی اولیه یا حتی کمی بیشتر قرار گیرد. عوامل مختلفی مانند شدت جابهجایی، انتخاب نوع براکت یا الاینر، وضعیت استخوان و لثه، مدتزمان درمان و مهارت متخصص، بر قیمت نهایی اثر مستقیم دارند.
گرچه حرکت دندانها فرآیندی طبیعی و مادامالعمر است، رعایت اصول مراقبتی میتواند احتمال نیاز به ارتودنسی مجدد را به حداقل برساند.
